3810209 - وکتورهای محققان در بانک مولکولی مرکز ذخایر ژنتیکی نگهداری می شوند

به گزارش اینستاگرام فا به نقل از مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، تکنولوژی DNA نوترکیب تحول شگرفی را در علم بیولوژی مولکولی بوجود آورده است. این تکنولوژی دستاوردهای عظیمی را در تمامی شاخه های بیوتکنولوژی ( پزشکی، کشاورزی، صنعتی و …) داشته و هر ساله میلیاردها دلار صرفه اقتصادی برای کشورهای توسعه یافته به دنبال دارد.

بخش مهمی از پیشرفت ها در زمینه تکنولوژی DNA نوترکیب وابسته به مولکولی از جنس DNA به نام وکتور است که بدون آن تحقیقات در این زمینه عملا منتفی خواهد بود.

سید حسین موسوی متخصص بانک مولکولی در مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران در خصوص اهمیت و کاربردهای وکتورها گفت: در کلونینگ از دیدگاه مولکولی، وکتور مولکولی بیوشیمیایی در ابعاد نانومتر و از جنس DNA بوده که قابل حل در آب بوده و بی رنگ است.

وی با بیان اینکه از نظر اندازه به طور متوسط وکتورها اندازه ای در محدوده ۳-۱۰ کیلو جفت باز دارند (۳-۱۰kb) گفت: محققان برخی از حوزه های زیست شناسی مانند ژنتیک و بیوتکنولوژی از وکتور به عنوان حاملی جهت انتقال عناصر ژنتیکی دلخواه به درون سلول هدف استفاده می کنند.

به گفته موسوی، با توجه به اینکه در اکثر موارد جهت انتقال عناصر ژنتیکی به سلول هدف، روش جایگزین وجود ندارد، وکتور ابزار مولکولی حیاتی جهت پروژه های تحقیقات و درمانی محسوب می شود.

وی افزود: از نمونه های کاربردی در این خصوص می توان به تولید پروتئین های نوترکیب در باکتری ها ، سلولهای انسانی و یا جانوری اشاره کرد.

متخصص بانک مولکولی مرکز ذخایر ژنتیکی و زیستی ادامه داد: برای نمونه در این خصوص می توان به ژن کد کننده انسولین انسانی و یا ژن کد کننده فاکتور ۸ انسانی اشاره کرد. محققان با استفاده از روشهای مهندسی ژنتیک این ژنها را در وکتورهای خاص قرار داده و سپس وارد سلولهای مطلوب می کنند؛ این سلولها همچون کارخانه ای برای تولید پروتئین هدف عمل می کند.

موسوی عنوان کرد: همچنین وکتور می تواند حامل ژنها و قطعات DNA خاص جهت دستورزی ژنوم موجودات باشد که برای نمونه در این خصوص می توان به وکتورهای حاوی آنزیم کریسپری Cas۹ و یا Cas۱۲ اشاره کرد که به منظور ویرایش ژنوم سلولهای موجودات مختلف کاربرد دارند.

وی در ادامه افزود: اجزای تشکیل دهنده وکتورها به صورت کلی شامل ناحیه شروع همانند سازی (Ori)، ژن مقاومت به آنتی بیوتیک و جایگاه کلونینگ (MCS) است و البته برحسب کاربرد وکتور می تواند حاوی عناصر ژنتیکی دیگری مانند ژنهای گزارشگر (مانند GFP)، ژن کد کننده پروتئین خاص و غیره باشد.

بیشتر بخوانید :   دادگاه هلند به نفع رانندگان اوبر رأی داد

موسوی یکی از مشکلات اساسی در زمینه تحقیقات تکنولوژی DNA نوترکیب در کشور را عدم دسترسی سریع به وکتورها و میزبانهای مورد نیاز عنوان کرد و گفت: این موضوع باعث کاهش سرعت این نوع تحقیقات و یا عدم انجام برخی از آنها می شود.

وی گفت: از این رو با توجه به مشکلات ذکر شده وجود مراکزی که بتواند طیف وسیعی از وکتورها و میزبانهای مورد نیاز محققان داخل کشور در همه شاخه های ژنتیک و بیوتکنولوژی را فراهم کند کاملا احساس می شود.

متخصص بانک مولکولی خاطر نشان کرد: با توجه به تحریم کشورمان در تمامی ابعاد به طبع ان تامین وکتور از شرکتهای خارجی غیر ممکن، مشکل، با هزینه و زمان بالا همراه است. یکی از راههای غلبه بر این مشکل شبیه سازی داخلی بانکهای وکتور موفق دنیا مانند addgene ایالات متحده است که ذخیره وکتور خود را از محققان کل دنیا تامین کرده است.

وی اضافه کرد: بر اساس بررسی های به عمل آمده توسط مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران از پتانسیل وکتورهای موجود در کشور، حاکی از وجود چندین هزار وکتور در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی است که اغلب آنها در شرایط مطلوبی نگهداری نمی شوند و یا بسیاری از محققان از وجود چنین وکتورهایی در کشور اطلاع ندارند.

وی گفت: همکاری محققان کشورمان در خصوص اهداء وکتور به مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران می تواند گام مهمی در کاهش اثرات تحریمها در حوزه های ژنتیک و بیوتکنولوژی شود و از سوی دیگر سرعت و هزینه تحقیقات پایین تر آمده و همچنین احتمال از دست رفتن این نمونه های ارزشمند در بلند مدت، از بین خواهد رفت.

به گزارش مهر، بانک وکتور مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران حدود یک دهه است که با کمک محققان و دانشمندان کشورمان در حوزه ژنتیک و بیوتکنولوژی و همچنین حمایت مادی و معنوی مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران راه اندازی شده است و تا کنون نیاز بسیاری از محققان و دانشجویان کشورمان را در زمینه وکتور برطرف کرده است. وکتورهای این مرکز در ۵ شاخه جانوری، گیاهی، مخمری، باکلوویروس و باکتریایی طبقه بندی می شوند. بانک وکتور مرکز حاوی بیش از ۲۰۰ وکتور مهم و ارزشمند می باشد که تعداد قابل توجهی از آنها را محققان کشورمان به این بانک اهداء کرده اند.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *